isot

İsot (Urfa Biberi) – Ürün Açıklaması

Diğer İsimleri
– Türkçe: İsot, Urfa biberi, Urfa pul biberi
– İngilizce: Urfa pepper, Urfa biber flakes
– Latince/INCI: Capsicum annuum (Fruit)
– Aile: Solanaceae
– Kullanılan kısım: Olgun kırmızı biber meyveleri (kurutulup öğütülmüş/pul form)

Not: “İsot”, Şanlıurfa yöresine özgü, geleneksel kurutma ve fermente-benzeri işleme teknikleriyle üretilen özgün bir biber ürünüdür. Etikette menşe, acılık derecesi (SHU aralığı), üretim/kurutma yöntemi, nem oranı ve parti bilgisi yer almalıdır.

Kısa Tanım
İsot; koyu bordo‑siyaha yakın rengi, dumanlı‑meyvemsi aroması ve yumuşak‑orta acılık profiliyle bilinen yöresel bir baharattır. Etli yemeklerden salatalara, kebaplara ve kahvaltılık karışımlara kadar geniş bir kullanım alanı sunar.

İçerik ve Doğası
– Doğal biber bileşenleri: Kapsaisinoidler (acılık karakteri), karotenoidler (renk), uçucu aroma bileşenleri, doğal şekerler ve organik asitler.
– İşleme/kurutma: Güneşte yarı kurutma, gece kapama (terletme) ve çekirdek‑zar ayarı ile elde edilen karakteristik yumuşak doku ve yoğun aroma.
– Nem ve yağ ilavesi: Geleneksel isotta, kontrollü nem ve az miktarda bitkisel yağ kullanımı ürünün parlaklığını ve dokusunu destekleyebilir. Ürün etiketinde belirtilmelidir.

Duyusal Profil
– Renk: Koyu bordo‑siyah tonlar.
– Aroma: Dumanlı, pekmezimsi‑meyvemsi, hafif kuru üzüm notaları.
– Tat/Acılık: Yumuşak‑orta acı (genellikle düşük‑orta SHU), dilde sıcaklık ve uzun bitiş.

Kullanım Önerileri (Mutfak)
1. Kebap ve ızgaralar: Marinadlara 1‑2 tatlı kaşığı; servis öncesi üzerine serpilebilir.
2. Sulu yemekler ve güveçler: Pişirme esnasında 1‑2 tatlı kaşığı; son dokunuş için az miktar daha eklenebilir.
3. Salata ve mezeler: Zeytinyağı, nar ekşisi, sarımsak ve isot ile sos hazırlayın.
4. Kahvaltılık karışımlar: Lor/çökelek, zeytinyağı ve isot ile pratik meze.
5. Fırın ve hamur işleri: Pide, lahmacun ve ekmek üstü karışımlara derinlik kazandırır.
6. Denge ipucu: Isot yağ ve asitle (limon/nar ekşisi) çok iyi bütünleşir; tuz‑asit‑yağ dengesini damak zevkine göre ayarlayın.

Yaklaşık kullanım miktarı (genel mutfak): 4 kişilik yemeklerde 1‑2 tatlı kaşığı. Acılık toleransına göre artırıp azaltın.

Uyum ve Eşleşmeler
– Baharatlar: Kimyon, sumak, sarımsak tozu, kişniş, karabiber, kekik.
– Malzemeler: Kırmızı et, köfte harcı, tavuk, baklagiller (mercimek‑nohut), yoğurtlu mezeler, köz sebzeler.

Etken Maddeler ve Bilgi Notları
– Kapsaisin ve kapsaisinoidler: Acı algısını belirleyen doğal bileşenlerdir. Ürünün acılığı Scoville Heat Unit (SHU) ile ifade edilebilir; isot genellikle düşük‑orta aralıktadır.
– Karotenoidler (ör. kapsantin): Renge katkı sağlar.
– Fenolik bileşikler: Aromatik derinliğe katkı sunar.
– Not: Bu ürün bir gıda baharatıdır; hastalıkların önlenmesi veya tedavisine yönelik bir ürün değildir.

Saklama Koşulları
– Serin, kuru, güneş görmeyen yerde; ağzı sıkıca kapalı kapta saklayın.
– Isı, ışık ve havaya maruz kalma aromayı ve rengi olumsuz etkiler.
– En iyi kalite için açıldıktan sonra 6‑9 ay içinde tüketilmesi önerilir.

Alerjen ve Uyarılar
– Biber ailesine (Capsicum) hassasiyeti olanlar dikkatli kullanmalıdır.
– Çapraz bulaşma alerjenleri (glüten, kuruyemiş vb.) üretim hattına göre değişebilir; etiket bilgisini kontrol edin.
– Çocukların erişemeyeceği yerde muhafaza edin. Gözle temas ettirmeyin.

Ürün Özellikleri (Etikette önerilen bilgiler)
– Menşe: Şanlıurfa ve çevresi
– Tür: Capsicum annuum
– Form: Pul (ince/orta), geleneksel isot işlemi
– Net ağırlık: … g
– İçindekiler: Kurutulmuş biber (geleneksel işlem görmüş), (varsa) az miktarda tuz ve bitkisel yağ
– Parti/lot no, son tüketim tarihi, saklama talimatı