Burcak Kusne

Burçak Küsne – Ürün Açıklaması

Diğer İsimleri
– Burçak (Vicia ervilia; bazı yörelerde “küsne/kisne/küsne darısı”)
– Küsne, Kisne, Küsne baklası (yerel adlar)
– Ervil, Bitter vetch (İngilizce)
– Vesce amère (Fransızca)
– Herbeille / Yabani fiğ (halk arasında karışabilir)

Not: “Burçak” adı, fiğ türleriyle (Vicia ssp.) karıştırılabilir. “Küsne/kisne” ise Anadolu’nun farklı bölgelerinde Vicia ervilia için kullanılan geleneksel bir addır.

Nedir?
Burçak (Vicia ervilia), baklagiller (Fabaceae) ailesinden, kıraç koşullara uyumlu geleneksel bir tarla bitkisidir. Taneleri küçük, sert ve açık bej‑kahverengi tonlardadır. Yüzyıllardır hayvansal yem olarak bilinse de, yöresel mutfaklarda ıslatılıp haşlanarak değerlendirilen örnekleri bulunur. “Küsne” ifadesi, özellikle tohum/tane formunu anlatır. Ürün; ayıklanmış, temizlenmiş ve kurutulmuş taneler halinde sunulur.

Kullanım Alanları

1) Mutfak (Yöresel Kullanım ve Deneysel Tarifler)
– Ön hazırlık:
1. Taneleri taş‑tozdan ayır, durulayıp bol suda 8–12 saat ıslat.
2. Islatma suyunu dök, taze suda kaynat; taşma ve acılık riskini azaltmak için ilk kaynatma suyunu da değiştirebilirsin.
3. Yumuşayana kadar haşla (40–60 dk; düdüklüde daha kısa). Sonrasında süz.
– Basit kullanım fikirleri:
– Salata/bowl: Haşlanmış küsneyi zeytinyağı, limon, sumak, taze soğan ve maydanozla harmanla.
– Sıcakta meze: Soğan, sarımsak, biber salçası ve kimyonla kavrulmuş küsne; üzerine yoğurtlu sos.
– Çorba: Et/kemik suyu veya sebze suyuyla kök sebzelerle birlikte pişir.
– Pilav karışımı: Bulgur veya arpa şehriye ile harmanlanmış haşlanmış küsne.
– Lezzet notu:
– Burçağın doğal tadı hafif acımsı ve topraksı olabilir. Islatma-kaynatma suyunu değiştirmek, baharat (kimyon, kekik) ve asidite (limon, nar ekşisi) kullanmak tadı dengeler.

Önemli mutfak notu: Burçak bazı bölgelerde öncelikle yem bitkisi olarak kullanılır; insan tüketimi yöresel bilgiye dayanır. İlk kez deniyorsan küçük miktarlarla başla, iyi ıslatma/haşlama uygula.

2) Hayvansal Yem/Karma Yem
– Klasik kullanım: Ruminant ve küçükbaş rasyonlarında ezme veya kırma formda, baklagil-protein kaynağı olarak.
– Dikkat: Rasyon dengesi ve ısıl işlem/ıslatma yöntemleri, tür‑yaş durumuna göre zooteknist/veteriner tavsiyesiyle belirlenmelidir.

3) Filizlendirme (Deneysel)
– Denenecekse:
1. Tohumları ayıkla, yıka, 8–10 saat ıslat.
2. Süzüp karanlık/serin ortamda günde 2 kez durulayıp süzerek 2–3 gün filizlendir.
– Not: Tat ve sindirilebilirlik açısından filizlendirme acılığı azaltabilir; ancak güvenlik için temiz ekipman, hijyen ve kısa filizlendirme süresi gerekir.

Nasıl Saklanır?
– Serin, kuru, karanlık ortamda; hava geçirmez kapta sakla.
– Nem ve sıcaklık artışı böceklenme ve küf riskini yükseltir.
– Uzun süre saklanacaksa belirli aralıklarla kontrol et.

İçerik ve Duyusal Profil
– Yapı: Küçük, sert taneler; haşlandığında diri‑yumuşak arası doku.
– Aroma/Lezzet: Topraksı, hafif acımsı; uygun ıslatma ve baharatla dengelenir.
– Alerjen bilgisi: Baklagil ailesine aittir; baklagil hassasiyeti olan kişiler dikkatli olmalıdır.

Sağlık Beyanı ve Güvenlik Uyarıları
– Bu ürün geleneksel bir baklagildir; herhangi bir hastalığı tedavi, teşhis veya önlemeye yönelik bir ilaç değildir.
– Bitkisel gıdalara bireysel tolerans değişebilir. İlk kez tüketeceksen küçük porsiyonlarla dene.
– Baklagil alerjin varsa veya özel bir diyet/tedavi görüyorsan, kullanmadan önce sağlık uzmanına danış.
– Hamilelik, emzirme veya kronik hastalık durumlarında temkinli ol; genel beslenme önerisi dışında spesifik sağlık iddialarında bulunulmaz.
– Hayvan beslemede kullanım ve miktarlar için veteriner/zooteknist görüşü alınmalıdır.

Porsiyon Önerisi (İnsan Tüketimi – Geleneksel/Deneysel)
– Haşlanmış tane: 60–80 g (pişmiş) başlangıç porsiyonu. İlk denemelerde daha az.
– Haftalık tüketim sıklığı: Alışkanlık oluşana dek seyrek; alternatif baklagillerle dönüşümlü.

Etiket Önerisi (Örnek)
– Ürün adı: Burçak (Küsne) – Kurutulmuş Tane
– İçerik: %100 Vicia ervilia (burçak) tohumu
– Menşei: [Türkiye]
– Saklama: Serin, kuru, ışık almayan yerde saklayınız.
– Kullanım: Yemeklik kullanım için ıslatma ve haşlama önerilir; ilk kez tüketecekler için küçük porsiyonlarla deneyiniz.